Beth yw troseddau economaidd?
Twyll yw pan ddefnyddir trickery i ennill mantais anonest, sy’n aml yn ariannol, dros berson arall.
Twyll yw’r drosedd fwyaf profiadol yn y Deyrnas Unedig. Gall effaith twyll fod yn ddinistriol i unigolion a sefydliadau. Mae dioddefwyr twyll yn amrywio ar draws unigolion bregus, corfforaethau mawr, busnesau llai, yn ogystal â’r sector cyhoeddus. Y bygythiadau niwed uchaf yw twyll rhamant, mulod arian a llwgrwobrwyo a llygredd.
Mae troseddwyr yn arbenigwyr ar ddynwared pobl, sefydliadau a’r heddlu. Maen nhw’n treulio oriau yn ymchwilio i chi am eu sgamiau, gan obeithio y byddwch chi’n gadael eich gwarchodwr i lawr am eiliad.Dulliau Ymosodiad Troseddau Economaidd
Twyll Romance
Bydd dioddefwyr yn meddwl eu bod wedi cwrdd â'r partner perffaith ar-lein ond mae troseddwr yn defnyddio proffil ffug i ffurfio perthynas â nhw.
Mae'r troseddwyr yn ennill eich ymddiriedaeth dros amser ac rydych chi'n credu eich bod chi mewn perthynas gariadus. Nod terfynol y troseddwyr yw dim ond i gael eich arian neu wybodaeth bersonol.
Llwgrwobrwyo a llygredd
Mae llwgrwobrwyo yn cyfeirio at gynnig, rhoi, derbyn, neu ofyn am unrhyw eitem o werth i ddylanwadu ar benderfyniad neu ymddygiad unigolyn mewn sefyllfa o ymddiriedaeth, fel un o swyddogion y llywodraeth, naill ai'n uniongyrchol neu'n anuniongyrchol. Mae llygredd yn gam-drin pŵer a ymddiriedir ar gyfer buddion preifat sydd fel arfer yn torri cyfreithiau, rheoliadau, safonau uniondeb neu safonau ymddygiad proffesiynol.
Courier Fraud
Mae Courier Fraud yn digwydd pan fydd rhywun yn cysylltu â throsedd rydych chi'n honni eu bod yn swyddog heddlu neu'n swyddog banc. Byddant yn dweud wrthych eu bod wedi gweld rhywfaint o weithgaredd twyllodrus ar eich cyfrif banc. Efallai y byddant yn gallu cadarnhau rhai manylion sylfaenol sydd ar gael amdanoch chi fel eich enw llawn a'ch cyfeiriad i ymddangos yn fwy dilys.
Bydd y troseddwr yn eich argyhoeddi i dynnu arian yn ôl a'i drosglwyddo i negesydd a anfonir i'ch cartref. Efallai y byddwch hefyd yn cael eich perswadio i drosglwyddo'ch cardiau banc, rhifau PIN neu eitemau gwerth uchel.
Mules Arian
Mules arian yw pan fyddwch yn gadael i rywun arall ddefnyddio'ch cyfrif banc i anfon arian troseddol. Bydd twyllwyr a throseddwyr eraill yn defnyddio llawer o gyfrifon mulod i'w gwneud hi'n anoddach i fanciau a'r heddlu eu holrhain.
Gwyngalchu Arian
Mae gwyngalchu arian yn broses anghyfreithlon lle mae troseddwyr yn ceisio cuddio tarddiad yr arian a gafwyd o weithgareddau anghyfreithlon, megis masnachu cyffuriau, llygredd neu ysbeilio, trwy ei gwneud yn ymddangos ei fod yn dod o ffynhonnell gyfreithlon.
Twyll Buddsoddi
Bydd troseddwyr yn aml yn cysylltu â dioddefwyr allan o'r glas ac yn dweud wrthynt am gyfle buddsoddi na ellir ei golli. Yn nodweddiadol, efallai y byddant yn eich annog i fuddsoddi mewn cyfranddaliadau mewn cwmni nad ydych erioed wedi clywed amdano, neu farchnadoedd fel aur, eiddo neu cryptocurrency.
Byddwch yn cael addewid "gwarantedig" dychweliadau eithriadol. Byddwch dan bwysau i wneud penderfyniad cyflym, ond unwaith y byddwch yn trosglwyddo'r arian, ni fyddwch fel arfer yn clywed gan yr unigolyn a werthodd y buddsoddiad tybiedig i chi eto. Os gwnewch hynny, byddant fel arfer yn gofyn i chi fuddsoddi mwy o arian.
Amddiffyn eich hun ar-lein
Dylech bob amser gwestiynu galwadau, negeseuon testun neu e-byst digymell sy’n gofyn am eich gwybodaeth bersonol neu ariannol (enw, cyfeiriad, manylion banc, e-bost neu rif ffôn). Yn lle hynny, cysylltwch â’r cwmni yn uniongyrchol gan ddefnyddio e-bost neu rif ffôn hysbys.
Gwrandewch ar eich greddf a byddwch yn wyliadwrus o alwadau, e-byst neu hysbysebion ar-lein digymell sy’n cynnig bargeinion sy’n swnio’n rhy dda i fod yn wir.
Ni fydd banciau dilys, na sefydliadau dibynadwy eraill, yn rhoi pwysau arnoch i wneud trafodiad ariannol, os bydd rhywbeth yn teimlo’n anghywir yna mae’n iawn i’w gwestiynu fel arfer.
Rydym yn argymell gwirio’ch adroddiad fel y byddech yn gwneud eich datganiad banc – yn aml dyma’r arwydd cyntaf eich bod wedi dioddef lladrad hunaniaeth. Mae hefyd yn gyfle i chi gywiro unrhyw beth nad yw’n edrych yn iawn.
Bob amser yn gosod y diweddariadau meddalwedd ac ap diweddaraf ar eich holl ddyfeisiau. Diogelu eich cyfrif e-bost gyda chyfrinair cryf, ar wahân a galluogi dilysu dau ffactor (2FA) lle bo hynny’n bosibl. Bydd gosod, neu alluogi meddalwedd antivirus ar eich gliniaduron a chyfrifiaduron yn eu hamddiffyn rhag firysau a hacwyr.
Gwnewch eich cyfrineiriau yn unigryw ar gyfer pob cyfrif a’u cadw ar eich porwr neu ap rheolwr cyfrinair fel nad ydych chi’n eu hanghofio.
Defnyddiwch dri gair ar hap i greu pob cyfrinair. Er enghraifft, muffinau wedi’u bemused-porffor. Gallwch barhau i ychwanegu rhifau a symbolau os oes angen. Er enghraifft, 3bemusedpurple!muffins
Mae llawer o dwyll yn dechrau gydag e-byst neu negeseuon testun gwe-rwydo. Cofiwch na fydd banciau a sefydliadau ariannol yn anfon e-bost atoch yn gofyn i chi glicio ar ddolen a chadarnhau eich manylion banc. Peidiwch ag ymddiried mewn negeseuon e-bost o’r fath, hyd yn oed os ydynt yn edrych yn ddilys. Gallwch bob amser ffonio’ch banc gan ddefnyddio’r rhif ffôn ar ddarn dilys o ohebiaeth, gwefan (wedi’i deipio’n uniongyrchol i’r bar cyfeiriad) neu’r llyfr ffôn i wirio a ydych yn ansicr.
